Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı (EPA), yapay zekâ odaklı altyapı projelerinin önünü açmak amacıyla yarım asırlık çevre düzenlemesinde esnekliğe gidiyor. 1 Temmuz 2026’da kamuoyuna sunulan taslak metin; eyalet yönetimlerinin sanayi tesislerine hava kirliliği ruhsatı vermeden önce yürüttüğü zorunlu halkı bilgilendirme ve 30 günlük kamuoyu istişare sürecini kaldırmayı öngörüyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde eyaletler, hava emisyon ruhsat süreçlerini kamuoyuna duyurma zorunluluğu olmaksızın işletebilecek.
Söz konusu muafiyet, resmiyette “önemsiz kaynak” kategorisine giren tesisleri hedefliyor. Yıllık 10 tondan az tehlikeli emisyon üreten birimler bu kapsamda yer alsa da veri merkezlerinde kullanılan dev dizel jeneratör filoları da parçalı ruhsatlandırma yoluyla bu sınıflandırmaya dahil ediliyor. İşletmeler yüzlerce jeneratörü tek tek ruhsatlandırarak federal çevre denetimlerini aşabiliyor.
Yapay Zekâ Tesislerinin Artan Çevre ve Sağlık Faturası 
Kâğıt üzerinde “düşük kirletici” olarak nitelendirilseler de veri merkezlerinin kümülatif çevresel etkisi ağır tablolar ortaya koyuyor. Yalnızca Kuzey Virginia bölgesindeki tesislerde yaklaşık 27 gigavat gücünde 10 bin 500’ü aşkın dizel jeneratör yer alıyor. Buradaki Amazon tesislerine verilen ikincil izinler, yıllık 4 bin 200 tonluk azot oksit salımına imkân tanıyor; bu değer orta ölçekli bir kömür santralinin yaydığı kirlilikle eşdeğer kabul ediliyor. Harvard Halk Sağlığı Okulu’nun araştırmasına göre, Virginia Loudoun County’deki tek bir tesis yılda 53 ila 99 milyon dolarlık sağlık hasarı yaratıyor. İnşaatı süren en büyük 60 veri merkezinin faaliyete geçtiğinde yıllık toplam 101,5 milyon ton karbondioksit üreteceği hesaplanıyor.
Bürokrasiyi azaltarak ABD’yi yapay zekânın küresel merkezi yapmayı hedefleyen bu düzenleme; 14 eyaletin başsavcısı, aralarında New York ve Chicago’nun da bulunduğu yerel yönetimler ve yaklaşık 200 sivil toplum kuruluşu tarafından tepkiyle karşılandı. Muhalifler, kümülatif emisyonların kanser ve solunum yolu hastalıklarını tetikleyeceğini ve toplumun bilgi edinme hakkının gasbedildiğini savunuyor.
Atlantik’in İki Yakasında Zıt Enerji ve Çevre Politikaları
Görüş bildirme süresi 21 Ağustos 2026’da sona eren teklifin yürürlüğe girmesiyle, yerel halkın projelere inşaat öncesinde hukuki veya sivil itiraz geliştirme imkânı ortadan kalkacak. Nitekim California Gilroy’da bir veri merkezi inşasının, bilgilendirme süresinin iki yıl önce tamamlanması sebebiyle mahalle sakinlerinden habersiz başladığı biliniyor.
ABD’nin enerji açığını dizel jeneratörlerle kapatma ve çevre kurallarını esnetme eğilimi, Avrupa Birliği’nin katı iklim standartlarıyla taban tabana zıt bir yön izliyor. Danimarka yeni şebeke bağlantılarını askıya alırken ve İspanya elektrik tahsisini yenilenebilir enerji şartına bağlarken, ABD’deki izin süreçlerinin eyalet inisiyatifine bırakılması yerel hava kalitesi üzerinde uzun vadeli riskler barındırıyor.
