Amerikan Tabipler Birliği Dergisi’nde (JAMA) yayımlanan kapsamlı bir çalışma, yapay zekânın sağlık alanındaki bağımsız yetkinliklerini mercek altına alıyor. Onkolog Ezekiel Emanuel, girişimci Vinod Khosla, Neal Khosla ve Abe Baker-Butler imzasını taşıyan araştırma, 2024’ten bu yana yayımlanan tıp odaklı yapay zekâ çalışmalarını inceliyor. Çalışma; hasta anamnezi alma, ayırıcı tanı, tetkik seçimi, tedavi protokolü oluşturma ve kronik vaka takibi olmak üzere beş temel klinik adımda otonom sistemlerin performansının insan denetiminin önüne geçtiğini ve hekim müdahalesinin bazı senaryolarda yapay zekânın doğruluk payını düşürdüğünü savunuyor.
Klinik Simülasyonlar ve Çarpıcı Performans Verileri
Araştırmada yer verilen test sonuçları, algoritmaların karmaşık vakalardaki başarısını somutlaştırıyor. Google’ın geliştirdiği AMIE sistemi 159 simüle vakada hasta şikâyetlerini eksiksiz toplama konusunda %97 başarıya ulaşırken, aynı süreçte hekimlerin oranı %50 seviyesinde kaldı. Bir diğer değerlendirmede ise ChatGPT o3 modeli, 377 zorlu vakada doğru nihai teşhisi %60 oranında ilk sıraya yerleştirmeyi başardı; buna karşın 20 dahiliye uzmanından oluşan kontrol grubunun başarı oranı %15,9‘da kaldı. Literatür tarama hızının klinik kararları doğrudan geliştirdiği görülse de hekimlerin zamanla pratik karar alma yetilerini kaybetmesi riski temel bir tehdit olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlardan Temkinli Yaklaşım: Empati ve Gerçek Yaşam Dinamikleri
Ortaya konan verilere tıp dünyasından itirazlar da geliyor. Amerikan Tabipler Birliği (AMA) Yöneticisi John Whyte, sonuçların çoğunlukla simülasyonlara dayandığına dikkat çekerek yapay zekânın kesinlikle uzman denetiminde bir araç olarak kalması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca gerçek hastaların dil modelleriyle doğrudan diyalog kurmakta zorlandığını gösteren çalışmalar bulunuyor.
UCSF Tıp Bölümü Başkanı Robert Wachter ise klinik isabet oranı ne kadar yükselirse yükselsin; empati, kötü haber paylaşımı, hasta ile kurulan güven bağı ve rehberlik gibi insani dokunuşların algoritmalarla ikame edilemeyeceğini belirtiyor. Otonom sağlık yazılımlarının yasal sorumluluğu, ruhsatlandırma adımları ve sigorta kapsamı gibi kritik başlıklar ise belirsizliğini koruyor.